PRZEMIANY ŚWIATOPOGLĄDOWE
prace licencjackie Poważnym przemianom uległ w tych warunkach światopogląd ludzi omawianej epoki. Tak więc w drugiej połowie XIII w. zdobyła sobie wielką popularność nauka Tomasza z Akwinu (1225—1274). Ten uczony dominikanin był wyznawcą poglądu o jedności prawdy. Rozgraniczając stanowczo wiedzę od wiary oraz przypisując tej ostatniej zdecydowaną wyższość, był zdania, że nie może jednak zachodzić sprzeczność między prawdą objawioną, a poznaną w drodze rozumowej. Wyższość wiary upatrywał 2^ w tym, że poznanie pewnych prawd objawionych przekraczało wedle niego w ogóle możliwości rozumu ludzkiego. W swoich dociekaniach opierał się Tomasz na Arystotelesie. Z tego źródła wywodzi się jego pogląd na świat, jako na długi szereg bytów od najniższych, a więc roślin i zwierząt, do najwyższego, tj. Boga (tzw. gra-dualizm). Im bardziej byt jest doskonały, tym więcej przeważa w nim pierwiastek czynny duchowy nad biernym, t j. materialnym. Godząc w swej nauce filozofię pogańską z doktryną kościelną, nie potępiał Tomasz tak, jak to czynili jego poprzednicy, państwa świeckiego, i nie dopatrywał się w nim przeciwstawienia państwu bożemu. To ostatnie było w jego mniemaniu po prostu czymś doskonalszym od państwa świeckiego. Z takiego postawienia sprawy wypływały jednak praktyczne konsekwencje. Oto Tomasz, kierując się tą zasadą, dowodził wyższości władzy duchownej nad świecką. Tomizm, jako przedmiot nauki scholastycznej, uległ rychło skostnieniu i nabrał cech bezdusznego formalizmu. Przez swe zainteresowanie Arystotelesem poznanym z tłumaczeń, doczekał się rychło krytyki, która zarzucała mu opieranie się na nieścisłych przekładach dzieł tego filozofa. szkolenia kadry
